Romani Kush qau në parajsë, i autores Irena Shabani, mbështetet mbi një histori të vërtetë që ka në qendër një akt thellësisht human — zgjedhjen e një gruaje në një kohë kur mundësitë qenë pothuajse zero. Kjo histori nuk është pjesë e asnjë arkivi, as e ndonjë gazete. Ajo ka jetuar për vite në heshtje, larg zhurmës së botës, dhe tashmë vjen e ndriçuar përmes letërsisë.
Ngjarjet zhvillohen në Shqipërinë e vitit 1996, një periudhë të trazuar dhe të pasigurt. Për të rindërtuar frymën e asaj kohe, autorja është mbështetur në kërkim të kujdesshëm dokumentar, duke lexuar çdo numër të gazetës “Koha Jonë” të atij viti. Nga aty ka marrë atmosferën, tensionin, heshtjet dhe ritmin e përditshmërisë, që formojnë sfondin emocional dhe historik të romanit.
Disa prej rrëfimeve anësore janë frymëzuar nga ngjarje reale të pasqyruara në shtyp, jo për të zhvendosur vëmendjen, por për të ndërtuar panoramën e plotë të kohës dhe të shoqërisë ku vendoset historia. Kush qau në parajsë është një libër që kërkon një lexues të durueshëm, të thellë dhe të ndjeshëm, që pranon të ecë ngadalë në shtresat e padukshme të një kohe dhe një jete.
Në thelb, romani është një hymn për jetën — për qëndresën, për ndjeshmërinë njerëzore dhe për lidhjet e padukshme që na mbajnë gjallë përtej dhimbjes dhe harresës.
Irena Shabani është gazetare dhe autore shqiptare. Ajo ka botuar më parë vëllimin poetik Letrat që nuk më dërgove kurrë, një përmbledhje ndjenjash të përmbajtura dhe kujtimesh të pathëna, që trajton me delikatesë dashurinë, mungesën dhe komunikimin e pamundur.
Me romanin Kush qau në parajsë, ajo zgjeron horizontin e saj letrar, duke u përqendruar në historitë e vërteta të njerëzve të zakonshëm — në aktet e tyre të heshtura dhe në dritën që lind nga errësira e përditshme.
