Më 3 mars u zhvillua një tryezë për projektligjin mbi financimin e partive politike, me pjesëmarrjen e ekspertëve vendas dhe ndërkombëtarë. Diskutimet u fokusuan te nevoja për transparencë, barazi, kontroll efektiv dhe integritet zgjedhor, duke vënë theksin mbi rolin kyç të ligjit në garantimin e një sistemi demokratik të shëndetshëm.
Michel Tarran, kreu i Prezencës së OSBE-së në Shqipëri, nënvizoi rëndësinë e financimit të partive për konkurencën e ndershme dhe besimin e publikut në institucionet demokratike. Ai renditi katër parimet kryesore që duhet të udhëheqin reformën: Transparenca, Barazia, Zbatimi dhe Sanksionet, duke theksuar se dialogu ndërmjet palëve dhe konsultimi i ekspertëve janë vendimtarë për suksesin e procesit.
Damian Gjiknuri, bashkëkryetar i Komisionit për Reformën Zgjedhore, deklaroi se drafti i ligjit hartohet në bashkëpunim me opozitën dhe ekspertë, në mënyrë që të shmanget paragjykimi politik. Ai theksoi se ligji duhet të parandalojë financimet nga krimi dhe fuqitë e huaja, të jetë proporcional dhe i drejtë, dhe të mos krijojë barrë për partitë e vogla politike. Gjiknuri shtoi se drafti do t’i nënshtrohet konsultimit publik përpara miratimit, duke përfshirë opinionet e ekspertëve të pavarur dhe ODIHR.
Oerd Bylykbashi, bashkëkryetar i komisionit nga Partia Demokratike, theksoi se financimi i shëndetshëm është thelbësor për ruajtjen e pluralizmit politik dhe funksionimin demokratik të partive. Ai vuri në dukje se ligji duhet të shmangë korrupsionin, ndikimet kriminale dhe presionet e jashtme, duke siguruar që partitë të funksionojnë brenda sistemit parlamentar në mënyrë të drejtë dhe transparente. Sipas Bylykbashit, reforma është detyrim kushtetues dhe parakusht për integrimin në Bashkimin Europian.
Ilir Celibashi, kreu i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, paralajmëroi se sistemi aktual i financimit ka boshllëqe serioze, duke përfshirë mungesë transparence, auditim formal dhe konflikt interesi në pagesën e audituesve. Ai kërkoi ndërhyrje të menjëhershme dhe forcim të mekanizmave të kontrollit për të garantuar një proces zgjedhor të ndershëm dhe të besueshëm.
Ambasadori i Bashkimit Europian në Tiranë, Silvio Gonzato, vuri theksin te fakti se financimi i qartë dhe i monitoruar i partive politike është parakusht për procesin e anëtarësimit në BE. Ai shtoi se duhet të ketë ndarje të qartë mes shtetit dhe partisë, mbrojtje nga donatorët me interesa të dyshimta dhe mekanizma për të parandaluar ndërhyrjet e huaja.
Tryeza e sotme nxori në pah një konsensus të gjerë mbi nevojën për një ligj gjithëpërfshirës, të drejtë dhe transparent, që shërben si për partitë e mëdha, ashtu edhe për ato të vogla, dhe që mban si prioritet interesin e publikut dhe shëndetin demokratik të vendit.
Në thelb, mesazhi i përbashkët ishte: transparencë, dialog gjithëpërfshirës dhe respekt i standardeve europiane për një financim të drejtë dhe të qëndrueshëm të partive politike
