Çaji mund të përmirësojë shëndetin dhe jetëgjatësinë, por çaji i përgatitur i freskët duket se është shumë më i dobishëm se çaji në shishe dhe çaji me toptha.
Rishikimi konfirmon se çaji, veçanërisht çaji jeshil, luan një rol të rëndësishëm në parandalimin e sëmundjeve kardiovaskulare (SKV), obezitetit, diabetit dhe disa llojeve të kancerit. Efektet neurombrojtëse të çajit, aftësia e tij për të reduktuar humbjen e masës muskulore te të moshuarit, si dhe aktivitetet e tij kundër inflamacionit dhe mikrobeve, theksojnë më tej potencialin e tij për të nxitur shëndetin.
Megjithatë, studimi identifikon gjithashtu shqetësime të mundshme shëndetësore, veçanërisht te çajrat në shishe dhe çajrat me toptha, të cilët mund të përmbajnë shtesa të dëmshme si ëmbëlsues artificialë dhe konservues.
Çaji, i prodhuar nga gjethet e Camellia sinensis, është konsumuar në të gjithë botën prej shekujsh, fillimisht për vetitë e tij mjekësore dhe më vonë si një pije e përhapur. Ai është njohur prej kohësh për përmbajtjen e tij të pasur me polifenole, veçanërisht katekinat, të cilat kontribuojnë në përfitimet e tij shëndetësore. Ky rishikim synon të ofrojë një analizë të detajuar të ndikimit të çajit në gjendje të ndryshme shëndetësore, e mbështetur si nga studimet eksperimentale, ashtu edhe nga studimet te njerëzit.
Pavarësisht studimeve të shumta mbi çajin jeshil, informacioni mbi efektet e llojeve të tjera të çajit, si çaji i zi, oolong dhe çaji i bardhë, është i kufizuar, veçanërisht sa i përket krahasimit të përfitimeve të tyre shëndetësore. Për më tepër, trajtohen edhe shqetësimet shëndetësore të shkaktuara nga prania e shtesave dhe ndotësve në disa pije komerciale me çaj.
Një studim i publikuar në revistën Beverage Plant Research nga ekipi i Mingchuan Yang & Li Zhou, Instituti i Kërkimit të Çajit, Akademia Kineze e Shkencave Bujqësore, thekson nevojën për kërkime të mëtejshme për të kuptuar më mirë përfitimet dhe rreziqet shëndetësore të çajit.
Rishikimi shqyrton gjendje të ndryshme shëndetësore të lidhura me konsumimin e çajit. Çaji jeshil theksohet për efektet e tij mbrojtëse ndaj sistemit kardiovaskular, duke ulur presionin e gjakut dhe duke përmirësuar nivelet e kolesterolit. Studime të shumta të tipit kohort tregojnë gjithashtu se konsumimi i rregullt i çajit mund të ulë rrezikun e vdekshmërisë nga të gjitha shkaqet, sëmundjeve kardiovaskulare dhe disa llojeve të kancerit.
Gjithashtu, diskutohet roli i çajit në menaxhimin e peshës dhe potenciali i tij në kontrollin e diabetit, me prova që sugjerojnë se katekinat e çajit jeshil mund të ndihmojnë në uljen e peshës dhe në përmirësimin e parametrave metabolikë te individët obezë.
Në mënyrë të veçantë, çaji tregon gjithashtu potencial në mbrojtjen neurologjike dhe ruajtjen e masës muskulore. Studimet tregojnë se konsumuesit e rregullt të çajit kanë një përhapje më të ulët të rënies njohëse dhe të biomarkerëve të sëmundjes së Alzheimerit, veçanërisht te të moshuarit. Në mënyrë të ngjashme, katekinat e çajit mund të parandalojnë humbjen e muskujve te të moshuarit, duke kontribuar në një performancë më të mirë fizike dhe forcë më të madhe muskulore.
Megjithatë, ndërsa çaji ka shumë përfitime, produktet komerciale të çajit, si çaji në shishe ose çaji me toptha, shpesh përmbajnë sheqer, ëmbëlsues artificialë dhe konservues, të cilët mund të zvogëlojnë ose të neutralizojnë përfitimet shëndetësore. Përveç kësaj, janë ngritur shqetësime në lidhje me mbetjet e pesticideve, metalet e rënda dhe mikroplastikat në çaj. Këta ndotës, megjithëse zakonisht nuk paraqesin rreziqe të rëndësishme shëndetësore në konsumimin normal, mbeten një shqetësim për konsumuesit afatgjatë që pinë sasi të mëdha çaji.
Për më tepër, rishikimi trajton çështjen e ndërhyrjes në përthithjen e lëndëve ushqyese, veçanërisht të hekurit jo-hem dhe kalciumit, gjë që mund të ndikojë te personat që ndjekin dieta vegjetariane ose te ata me nevoja të veçanta ushqyese.
Përfitimet shëndetësore të çajit janë të qarta, por konsumimi i tij në forma të përpunuara, si çaji në shishe dhe çaji me toptha, duhet të kufizohet për shkak të sheqernave të shtuara dhe konservuesve. Gjetjet e këtij rishikimi sugjerojnë se konsumimi i moderuar i çajit tradicional të përgatitur të freskët mund të jetë i dobishëm, veçanërisht për parandalimin e sëmundjeve kardiovaskulare, diabetit dhe kancerit.
Studimet e ardhshme që do të fokusohen në efektet afatgjata shëndetësore të llojeve të ndryshme të çajit dhe ndikimin e ndotësve do të ndihmojnë në përmirësimin e kuptimit tonë mbi përfitimet dhe rreziqet shëndetësore të çajit./ScienceDaily
