Atmosfera e Tokës përmbajti në gusht sasinë më të lartë të avujve të ujit të regjistruar ndonjëherë, duke rritur rrezikun për valë të forta të të nxehtit dhe reshje ekstreme në pjesë të ndryshme të botës.
Të dhënat e reja vijnë nga Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike i programit evropian Copernicus (C3S). Shkencëtarët thonë se ngrohja globale ka ndikuar në këtë rekord, pasi një atmosferë më e ngrohtë është në gjendje të mbajë më shumë lagështi. Në të njëjtën kohë, fenomeni El Niño në Oqeanin Paqësor mendohet se ka kontribuar në rritjen e sasisë së avujve të ujit.
Rekord i ri për avujt e ujit
Sipas të dhënave të C3S, gjatë muajit gusht sasia e avujve të ujit në atmosferë arriti në 27.35 kilogramë për metër katror.
Kjo vlerë tejkaloi rekordin e mëparshëm, të regjistruar në korrik të vitit 2024, me 0.04 kilogramë për metër katror.
Shifra tregon sasinë e avujve të ujit që ndodhen në një kolonë ajri mbi një metër katror të sipërfaqes së Tokës, duke u shtrirë përgjatë gjithë atmosferës.
Sipas një përllogaritjeje të shkencëtarëve, rritja prej 0.04 kg/m² në krahasim me rekordin e mëparshëm është e barasvlershme me rreth 20 trilionë litra ujë shtesë në atmosferë.
Atmosfera më e ngrohtë mban më shumë lagështi
Julien Nicolas, shkencëtar i lartë në C3S, tha se rekordi për avujt e ujit është në përputhje me temperaturat jashtëzakonisht të larta globale të regjistruara gjatë gushtit.
Sipas tij, ajri mund të mbajë rreth 7% më shumë avuj uji për çdo një gradë Celsius ngrohje globale.
Oqeanet tropikale janë ndër burimet kryesore të avujve të ujit në atmosferë. Temperaturat jashtëzakonisht të larta të sipërfaqes së detit në këto rajone gjatë gushtit, pjesërisht të lidhura me forcimin e kushteve të El Niño-s, kanë rritur avullimin dhe mendohet se kanë ndikuar në rekordin e ri.
Më shumë avuj uji, më shumë rrezik për reshje ekstreme
Rritja e sasisë së avujve të ujit në atmosferë mund të ndikojë në intensitetin e reshjeve, përfshirë ato të lidhura me ciklonet dhe stuhi të fuqishme.
Kur avujt e ujit kondensohen dhe shndërrohen në pika uji brenda reve, çlirohet nxehtësi. Kjo energji mund të kontribuojë në forcimin e stuhive.
Shkencëtarët paralajmërojnë gjithashtu se lagështia e lartë mund t’i bëjë valët e të nxehtit më të rrezikshme, pasi pengon ftohjen gjatë natës dhe e bën më të vështirë rikuperimin e organizmit pas ditëve me temperatura shumë të larta.
Gushti, ndër muajt më të nxehtë të regjistruar
Gushti ishte gjithashtu ndër muajt më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë, sipas të dhënave të ERA5 të Copernicus, të cilat shkojnë deri në vitin 1940.
Ndërkohë, të dhënat e administratës amerikane NOAA, që kanë një seri matjesh që nis në vitin 1850, e renditën gushtin si muajin më të nxehtë të regjistruar në historinë e kësaj serie.
Shkencëtarët e lidhin këtë prirje me emetimet e gazeve serrë nga djegia e lëndëve djegëse fosile, ndërsa El Niño po ashtu luan një rol në rritjen e temperaturave globale.
Një cikël që mund të përforcojë ngrohjen
Avujt e ujit janë vetë një gaz serrë dhe luajnë rol në sistemin klimatik të Tokës.
Sa më shumë të ngrohet atmosfera, aq më shumë avuj uji mund të mbajë ajo. Kjo lagështi shtesë kontribuon më tej në efektin serrë dhe mund të përforcojë ngrohjen.
Shkencëtarët theksojnë se, megjithëse rekordi i ri për sasinë e avujve të ujit mund të duket i vogël në terma absolutë, rritja e vazhdueshme e lagështisë atmosferike mund të ketë pasoja të rëndësishme për temperaturat ekstreme, reshjet dhe stuhitë.
Fenomeni aktual El Niño në Paqësorin tropikal pritet të jetë ndër episodet më të forta të regjistruara, ndërsa shkencëtarët paralajmërojnë se ai mund të ndikojë në temperaturat globale edhe gjatë vitit të ardhshëm.
