Akademia e Shkencave dhe e Arteve e Kosovës (ASHAK) ka shprehur sot “shqetësim të thellë” lidhur me pretencën e Zyrës së Prokurorit të Specializuar, e cila ka kërkuar dënime të rënda për katër figurat kryesore të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës: Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi.
Përmes një reagimi zyrtar, institucioni më i lartë shkencor në vend tërheq vëmendjen se procesi gjyqësor në Hagë duhet të garantojë paanshmëri dhe të mos lejojë rishkrimin e historisë përmes stigmatizimit të luftës çlirimtare.
Rreziku i relativizimit të historisë
Kryesia e ASHAK-ut ka qenë e prerë në qëndrimin e saj kundër çdo tendence për të barazuar viktimën me agresorin. Akademia thekson se lufta e UÇK-së dhe sakrifica e popullit shqiptar janë fakte historike të dokumentuara që nuk mund të tjetërsohen.
“Kryesia e ASHAK-ut kundërshton çdo përpjekje për relativizimin e gjenocidit serb mbi popullatën civile në Kosovë. Çdo përpjekje për të stigmatizuar luftën çlirimtare përmes interpretimeve të njëanshme, paraqet një kërcënim ndaj kujtesës historike dhe drejtësisë kolektive të popullit të Kosovës,” thuhet në deklaratë.
Sipas Akademisë, çdo shmangie nga standardet ndërkombëtare të drejtësisë dhe Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut mund të interpretohet si ndikim politik, duke cenuar rëndë legjitimitetin e procesit.
Monitorim i pavarur i Gjykatës
Përtej reagimit politik dhe historik, ASHAK ka dalë me një propozim konkret për institucionet e shtetit të Kosovës. Akademia kërkon krijimin e mekanizmave të pavarur për monitorimin e Gjykatës Speciale. Qëllimi i këtij mekanizmi do të ishte monitorimi i shkeljeve të mundshme të të drejtave të njeriut gjatë procesit; sigurimi i transparencës dhe llogaridhënies; mbrojtja e vlerave historike të luftës.
“Kjo do të kontribuonte për mbrojtjen e të drejtave të individëve të përfshirë në proces, por edhe për ruajtjen e vlerave historike të luftës së popullit të Kosovës,” vlerëson ASHAK.
Në përfundim, Akademia ka shprehur gatishmërinë për të ofruar ekspertizën e saj shkencore dhe juridike për ngritjen e këtij mekanizmi monitorues, duke e cilësuar atë si jetik për funksionimin e demokracisë dhe sundimin e ligjit në Kosovë.
