Një dokument interesant i publikuar nga studiuesi Kastriot Dervishi hedh dritë mbi praninë diplomatike të shteteve të huaja në Shqipërinë e viteve ’30, duke treguar se vendi kishte një rrjet të gjerë konsullatash dhe kryekonsullatash, të shpërndara në disa nga qytetet kryesore.
Sipas materialit të ndarë nga Dervishi, përfaqësitë e huaja nuk ishin të përqendruara vetëm në Tiranë, por shtriheshin edhe në Durrës, Korçë, Shkodër, Vlorë, Gjirokastër dhe Sarandë. Këto përfaqësi ishin ngritur mbi bazën e reciprocitetit, një praktikë diplomatike që nënkuptonte përfaqësim të ndërsjellë mes shteteve.
Në Tiranë funksiononin konsullatat e Rumanisë, Greqisë, Austrisë, Japonisë, Suedisë dhe Holandës.
Durrësi, si porta kryesore detare e vendit, kishte një prani të konsiderueshme diplomatike me Kryekonsullatën e Britanisë së Madhe, konsullatat e Belgjikës, Rumanisë dhe Norvegjisë, Nënkonsullatën e Italisë, si edhe Agjencinë Konsullore të Francës.
Në Korçë ishin të pranishme konsullatat e Jugosllavisë, Italisë dhe Greqisë, ndërsa Çekosllovakia përfaqësohej me një nënkonsullatë.
Edhe Shkodra kishte një rol të rëndësishëm diplomatik, me kryekonsullatat e Italisë dhe Jugosllavisë, si dhe konsullatën e Çekosllovakisë.
Ndërkohë, në Vlorë funksiononin konsullatat e Jugosllavisë, Italisë dhe Belgjikës, Nënkonsullata e Greqisë dhe Agjencia Konsullore e Francës.
Dokumenti i publikuar nga Kastriot Dervishi dëshmon se Shqipëria, pavarësisht sfidave të kohës, kishte ndërtuar një rrjet të rëndësishëm marrëdhëniesh diplomatike me vende europiane dhe më gjerë, duke reflektuar rëndësinë strategjike dhe ekonomike që vendi kishte në rajon gjatë asaj periudhe.
