HomeBotaVikingët zbuluan Amerikën 500 vite përpara Kolumbit

Vikingët zbuluan Amerikën 500 vite përpara Kolumbit

Advertismentspot_img

Një nga dëshmitë më të rëndësishme për praninë e vikingëve në kontinent është vendbanimi i zbuluar në vitin 1960 në L’Anse aux Meadoes

Vikingët mbërritën në Amerikën e Veriut rreth vitit 1000, afro 500 vjet përpara udhëtimit të Kristofor Kolombit në vitin 1492. Të dhënat arkeologjike dhe rrëfimet e sagave nordike dëshmojnë se eksploruesit nga veriu i Europës kaluan Atlantikun, u vendosën përkohësisht në territorin e Kanadasë së sotme dhe e përdorën atë si bazë për udhëtime të mëtejshme në kontinent.

Ndryshe nga Kolombi, i cili mbërriti në Bahamas më 12 tetor 1492, vikingët nuk e përshkuan Atlantikun drejtpërdrejt nga Europa drejt Amerikës. Ata ndoqën një rrugë me disa etapa, duke përdorur Islandën dhe Groenlandën si pika mbështetëse për udhëtimet e tyre drejt perëndimit. Ekspeditat e tyre u zhvilluan shumë kohë përpara se udhëtimi i Kolombit të shënonte fillimin e epokës së eksplorimeve europiane në Amerikë.

Një nga dëshmitë më të rëndësishme për praninë e vikingëve në kontinent është vendbanimi i zbuluar në vitin 1960 në L’Anse aux Meadoes, në ishullin e Njufaundlendit, në Kanadanë e sotme. Ky zbulim arkeologjik vërtetoi se norvegjezët kishin arritur në Amerikën e Veriut rreth një mijëvjeçar më parë. Në vitin 2021, studiuesit përdorën një metodë të re datimi për të përcaktuar se vikingët kishin qenë në këtë vend në vitin 1021.

Arkeologët besojnë se L’Anse aux Meadoës nuk ishte thjesht një vendbanim i izoluar, por mund të ketë shërbyer si bazë për eksplorimin e zonave të tjera të Amerikës së Veriut. Sipas rrëfimeve historike, vikingët udhëtuan përgjatë brigjeve të kontinentit, duke kaluar nëpër territore që sot njihen si ishulli Baffin dhe Labradori, përpara se të arrinin në një rajon që e quajtën Vinland.

Historia e këtyre udhëtimeve ruhet në sagat nordike, rrëfime të shkruara nga pasardhësit e vikingëve disa shekuj pas ngjarjeve. Për një kohë të gjatë, këto tregime u konsideruan kryesisht si pjesë e traditës letrare dhe legjendare. Megjithatë, zbulimet arkeologjike kanë vërtetuar se një pjesë e rëndësishme e tyre përmban të dhëna historike të besueshme për eksplorimet përtej Atlantikut.

Një nga burimet më të njohura është dorëshkrimi mesjetar Flateyjarbók, i cili përmban rrëfime për vendosjen e norvegjezëve në Groenlandë dhe udhëtimet e tyre drejt Amerikës së Veriut. Rëndësia e këtij dokumenti u vu në pah edhe në vitin 1893, kur organizatorët e Panairit Botëror të Çikagos kërkuan ta merrnin hua për përkujtimin e 400-vjetorit të udhëtimit të Kolombit. Sipas një dokumentari të BBC-së, ata ofruan masa të jashtëzakonshme sigurie për transportimin dhe sigurimin e dorëshkrimit, por kërkesa nuk u pranua.

Eksplorimet e vikingëve drejt Amerikës lidhen ngushtë me historinë e Islandës dhe Groenlandës. Norvegjezët mbërritën në Islandë rreth vitit 870, ndërsa kolonizimi i Groenlandës nisi afërsisht një shekull më vonë. Në këtë periudhë, shoqëria islandeze kishte krijuar një sistem të veçantë organizimi politik dhe juridik, të njohur si Althingu, një kuvend që mblidhej çdo vit për të shqyrtuar çështjet ligjore dhe vendimet që preknin komunitetin.

Në këtë kuvend, njerëzit që shkelnin rregullat e shoqërisë mund të dënoheshin me dëbim. Një nga personazhet më të njohur të historisë vikinge, Erik Kuqi, u dëbua nga Islanda në vitin 982 pas një konflikti të dhunshëm me një fermer fqinj. Dënimi i tij u kthye në pikënisjen e një prej kapitujve më të rëndësishëm të eksplorimeve nordike.

Erik Kuqi u drejtua drejt Groenlandës, ku krijoi një vendbanim të përhershëm. Kolonia norvegjeze në këtë territor vazhdoi të ekzistonte për rreth pesë shekuj dhe shërbeu si pikënisje për udhëtimet drejt Amerikës së Veriut. Pozicioni gjeografik i Groenlandës e bënte më të lehtë kalimin drejt brigjeve kanadeze, veçanërisht për eksploruesit që lundronin me anije të vogla dhe përballeshin me kushte të vështira atmosferike.

Advertismentspot_imgspot_imgspot_imgspot_img
spot_img
RELATED ARTICLES
- Advertisment -spot_img
- Advertisment -spot_img

Most Popular