nga Pal Nikolli
Pemët përfaqësojnë një nga format më të përkryera të ekuilibrit natyror. Ato rriten ngadalë, në heshtje, duke mbajtur mbi vete barrën e ajrit që thithim, të tokës që na ushqen dhe të ujit që ruan jetën. Në to ndërthuren koha, durimi dhe funksioni, ndërsa çdo pjesë e tyre ka një rol të pazëvendësueshëm në ciklin e jetës. Megjithatë, pikërisht këto struktura jetike janë kthyer në viktimat më të mëdha të një shoqërie që njeh vlerën e natyrës, por vepron sikur ajo të ishte e pafundme.
Paradoksi i madh i kohës sonë qëndron te ndarja mes dijes dhe përgjegjësisë. Shkenca ka shpjeguar qartë se pemët pastrojnë ajrin, stabilizojnë klimën, mbrojnë tokën nga erozioni dhe krijojnë kushte për biodiversitetin. Pavarësisht kësaj, shkatërrimi i pyjeve vazhdon me ritme alarmante. Kjo nuk është pasojë e paditurisë, por e një modeli zhvillimi që privilegjon përfitimin e menjëhershëm mbi qëndrueshmërinë afatgjatë.
Një tjetër problem thelbësor është reduktimi i marrëdhënies me natyrën në gjeste simbolike. Mbjellja e pemëve shpesh shndërrohet në akt formal, pa strategji, pa mirëmbajtje dhe pa përgjegjësi institucionale. Pa mbrojtje ligjore, pa planifikim hapësinor dhe pa edukim të thellë mjedisor, këto veprime mbeten të pafuqishme përballë shkatërrimit sistematik që ndodh paralelisht.
Pemët mbajnë në trupin e tyre kujtesën e viteve, të klimës dhe të kushteve të jetesës. Në të kundërt, shoqëria moderne po ndërton një kulturë pa kujtesë ekologjike, ku zhvillimi matet me beton, prerje dhe konsum. Kjo është një krizë që shkon përtej mjedisit; është një krizë etike dhe kulturore, që tregon humbjen e respektit për kufijtë natyrorë.
Në thelb, çështja e pemëve është çështje e së ardhmes. Një shoqëri që i shkatërron rrënjët e saj natyrore, dobëson vetë themelet e ekzistencës. Pa to, ajri bëhet më i rëndë, toka më e varfër dhe jeta më e pasigurt. Prandaj, mbrojtja e pemëve nuk duhet parë si luks ambiental, por si domosdoshmëri civile dhe morale.
Nëse nuk ndryshon mënyra se si mendojmë dhe veprojmë ndaj natyrës, pasojat do të jenë të pashmangshme. Pemët nuk kanë zë, por heshtja e tyre është paralajmërimi më i fortë që mund t’i bëhet një shoqërie që rrezikon të mbetet pa rrënjë dhe pa të ardhme.
