“Kryeministri shqiptar fajëson Hamasin për katastrofën në Gaza, ndërsa vlerëson Izraelin, duke anashkaluar numrin e të vdekurve palestinezë”
Është ky titulli i i një artikulli kritik i agjencisë shtetërore të lajmeve turke, Anadolu Agency , ndaj vizitës dhe qëndrimit të Ramës në Izrael
Duket se marrëdhëniet dikur shumë të mira të Ramës me Turqinë e Erdogan janë ftuar kohët e fundit, aq sa edhe po shoqërohen me kritika.
Artikulli i plotë i medias zyrtare të Turqisë
Edi Rama fajëson grupin palestinez për krizën në Gaza, lavdëron Marrëveshjet e Abrahamit, mbështet narrativën izraelite mbi Iranin, përmend trashëgiminë e mbrojtjes së hebrenjve në Shqipëri për të nënvizuar lidhjet e forta me Tel Avivin
Kryeministri shqiptar Edi Rama e mbrojti Izraelin nga përgjegjësia në një fjalim në Knesset, duke ia hedhur tërësisht katastrofën humanitare të Gazës grupit palestinez Hamas, ndërsa injoroi më shumë se 71,000 palestinezë të vrarë në gjenocidin e vazhdueshëm të Izraelit.
Duke iu drejtuar parlamentit të Izraelit, Knesset, të martën, Rama e hapi fjalimin e tij duke shprehur vullnet të mirë ndaj udhëheqësve izraelitë, përfshirë kryeministrin Benjamin Netanyahu, dhe duke theksuar solidaritetin e gjatë të Shqipërisë me popullin hebre.
Rama theksoi mbështetjen historike të Shqipërisë për hebrenjtë, duke thënë se vendi dhe populli i saj, të cilët ai vuri në dukje se qëndruan “si pak të tjerë për popullin hebre”, meritonin njohje nga Izraeli. Ai tha se ndihej i nderuar që mori Medaljen Presidenciale të Nderit nga Presidenti Isaac Herzog, të cilin e përshkroi si një “mik fisnik dhe besnik të Shqipërisë”.
Rama e liron Izraelin nga përgjegjësia, duke e shpallur Hamasin si ‘burguesin’ e vetëm të Gazës
Duke tërhequr një paralele me të kaluarën e Shqipërisë, Rama tha se kritika ndërkombëtare shpesh e identifikon gabim burimin e vuajtjeve të Gazës, duke argumentuar se shumë vëzhgues “e ngatërruan gishtin me atë që po tregonin” dhe nuk arritën të shihnin se “rojtari i Gazës është Hamasi, askush tjetër përveç Hamasit”.
Ai e akuzoi grupin për zbatimin e një sistemi të dhunshëm dhe totalitar, duke thënë se “ideologjia e tyre e terrorit kundër popullit të tyre dhe ndaj kombit hebre” dhe “dogma e tyre totalitare se asnjë jetë palestineze nuk ia vlen të jetohet derisa Shteti i Izraelit të shkatërrohet dhe hebreu i fundit të dëbohet nga Toka e Shenjtë” qëndrojnë në thelb të konfliktit.
Rama argumentoi se asnjë zgjidhje politike e qëndrueshme nuk do të ishte e mundur pa largimin e Hamasit dhe tha se “derisa Hamasi të shpërbëhet plotësisht, dy milionë të burgosurit e tij nuk do të jenë të lirë dhe asnjë paqe nuk do të zgjasë”.
Ai gjithashtu vuri në dukje një ish-tunel të epokës komuniste në Tiranë që që atëherë është shndërruar në një memorial, duke thënë se shpresonte që disa “tunele terrori” të Hamasit në Gaza një ditë të mund të ruheshin si hapësira të kujtesës kolektive.
Duke iu referuar një thënieje të Primo Levit – “Ata që harrojnë të kaluarën e tyre janë të dënuar ta rijetojnë atë” – Rama theksoi se nuk po bënte asnjë paralele me Holokaustin, të cilin e përshkroi si “një krim të pashembullt në historinë e njerëzimit”.
Pavarësisht se vazhdimisht përmendi “konflikte të përgjakshme”, Rama nuk përmendi gjenocidin në Gaza, i cili është njohur nga organizata dhe vende të shumta të të drejtave të njeriut.
Rama i bën lajka Netanyahut me ‘E dashur Bibi’ me falënderime të tepruara
Pasi iu drejtua Hamasit, Rama u kthye për të lavdëruar udhëheqësit izraelitë. Ai falënderoi Presidentin Herzog, Kryetarin e Knessetit Amir Ohana, Kryeministrin Netanyahu dhe figurat e opozitës, duke e quajtur momentin thellësisht emocional. Ai e pranoi nervozizmin e tij, duke bërë shaka se “gjunjët po më dridhen” dhe duke e krahasuar të folurit para Netanyahut me “një provim për mbajtjen e një fjalimi”, duke pasur parasysh atë që e përshkroi si kryeministrin ndër folësit më të mirë në botë.
Duke iu drejtuar drejtpërdrejt Netanyahut si “i dashur Bibi”, ai tha se do të “bënte çmos… për t’i mbijetuar gjykimit tuaj” dhe bëri shaka se ishte “folësi i dytë pas Trump që nuk mund ta shmangësh thjesht duke e dëgjuar”. Ai e përfundoi segmentin duke shprehur “me një frymë më të qetë” “mirënjohjen e tij më të thellë dhe më të përzemërt për mirëpritjen time këtu sot”.
Rama i referohet historisë hebraike të Shqipërisë ndërsa mbështet gjenocidin në Gaza
Duke folur për marrëdhëniet e ngushta të Shqipërisë me Izraelin, Rama theksoi rolin historik të vendit të tij në mbrojtjen e hebrenjve, duke thënë se rekordi i Shqipërisë gjatë Luftës së Dytë Botërore ishte i pakrahasueshëm në Evropë.
Ai tha se Shqipëria shërbeu si një strehë e sigurt për hebrenjtë që iknin nga persekutimi, duke theksuar se mbrojtja e komuniteteve hebraike nuk ishte një përjashtim, por pjesë e jetës së përditshme në vend.
Rama tha se Shqipëria së shpejti do të hapë muzeun e saj të parë kushtuar mbrojtjes dhe shpëtimit të hebrenjve në qytetin jugor të Vlorës, duke vënë në dukje se në shekullin e 16-të, hebrenjtë që iknin nga persekutimi në Evropën Perëndimore përbënin më shumë se gjysmën e popullsisë së qytetit. Ai shtoi se, pavarësisht madhësisë së saj të vogël, Shqipëria ishte i vetmi vend në Evropë që doli nga Lufta e Dytë Botërore me një popullsi më të madhe hebraike sesa kishte në fillim të luftës.
Rama tha se asnjë vend tjetër evropian nuk mund të pretendonte një “fat të pastër historikisht”, duke vënë në dukje se asnjë hebre i vetëm “u dorëzua nazistëve”. Ai argumentoi se historia e Shqipërisë tregon se të qenit mysliman dhe të qenit antisemit nuk janë të lidhura në mënyrë të natyrshme, duke thënë se antisemitizmi nuk buron nga besimi, por nga tradhtia e tij. Rama shtoi më tej: “Ekziston një histori e thellë që i lidh popujt tanë së bashku. Kapitulli kulminant, sigurisht, është koha e errët e Holokaustit.”
Rama i bën jehonë linjës izraelite ndaj Iranit, përqafon qëndrimin konfrontues
Rama kritikoi ashpër regjimin iranian, duke u rreshtuar ngushtë me qëndrimin e Izraelit. “Për shumë vite tani, Shqipëria u ka ofruar mbrojtje disa mijëra qytetarëve iranianë, kundërshtimi i të cilëve ndaj kasapëve të Teheranit ua vuri jetën në rrezik të madh”, tha ai, duke shtuar: “Nuk ishte pa rrezik për ne dhe nuk është as sot. Të qëndrosh njeri kur njerëzimi yt është nën presion nuk është kurrë pa rrezik.”
Duke kujtuar mbrojtjen që Shqipëria u ka dhënë mijëra qytetarëve iranianë që ikin nga persekutimi, ai theksoi qëndrimin vendimtar të vendit pavarësisht presionit nga aleatët. “Ne i dhamë personelit të ambasadës iraniane 24 orë për t’u larguar nga vendi dhe i ndërpremë edhe lidhjet e holla që kishim me Republikën Khomeiniste, të cilën nuk do ta përshkruaj kurrë si islamike, sepse Islami është dashuri dhe përulësi, ndërsa Khomeinizmi është urrejtje dhe vdekje”, deklaroi Rama.
Rama lavdëron Marrëveshjet e Abrahamit ndërsa gjenocidi palestinez vazhdon
Kryeministri shqiptar vlerësoi Marrëveshjet e Abrahamit si një “marrëveshje mahnitëse paqeje”, duke thënë se ajo tregon se si “paqja nuk është thjesht një rrugë e mundshme drejt së ardhmes, por është e vetmja rrugë e mundshme e së ardhmes”. Ai theksoi rëndësinë e lidershipit vizionar në rajon. Sipas tij, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe disa vende të tjera tregojnë se “paqja është e mundur, por kjo paqja mund t’i ngrejë të gjitha kombet paqebërëse pothuajse si një mrekulli brenda sferës së besimeve abrahamike”.
Rama përmend historinë e besimit familjar për të forcuar mesazhin pro-Izraelit
Ai përmendi gjithashtu shembuj personalë, duke vënë në dukje se është katolik, gruaja e tij është myslimane dhe fëmijët e tij më të mëdhenj janë të krishterë ortodoksë, ndërsa djali i tij më i vogël do ta zgjedhë besimin e tij në të ardhmen.
Rama tha se do të ishte “absolutisht në rregull të ishe mysliman ose i krishterë”, duke shtuar se edhe mundësia që djali i tij të bëhej hebre do të mirëpritej, duke thënë se kjo “nuk ishte aspak e pamundur”. Duke falënderuar zyrtarët izraelitë për ftesën, Rama tha: “Më lejoni tani t’i shpreh, me një frymë më të qetë, kryetarit të parlamentit, kryeministrit dhe udhëheqësit të opozitës, mirënjohjen time më të thellë dhe më të përzemërt për mirëpritjen time këtu sot. Faleminderit të gjithëve, nuk mund të jem më mirënjohës.”
Ligjvënësit arabë largohen gjatë fjalimit të njëanshëm të Ramës
Vërejtjet e Ramës, të cilat fajësuan Hamasin për tragjedinë e Gazës dhe hodhën poshtë kritikat ndaj Izraelit si të gabuara, i shtynë ligjvënësit arabë në Knesset të bojkotonin fjalimin e tij. Sipas tij, kritikat e drejtuara nga larg ndaj Izraelit rrezikojnë të jenë jo vetëm “të padrejta, por thelbësisht të padrejta”. Ai përfundoi duke përmendur thirrjen e ish-kryeministrit izraelit Yitzhak Rabin për paqe, duke kërkuar: “Jepini paqes një shans” dhe shtoi: “Kujtimi i atyre që humbën jetën qoftë një bekim. Guximi i atyre që refuzuan të bindeshin le të mbetet një busull. Shteti i Izraelit qoftë i sigurt përjetësisht. Palestinezët le të jetojnë me dinjitet në shtetin e tyre”, por nuk bëri asnjë referencë për palestinezët e vrarë nga Izraeli në Gaza.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, i cili gjithashtu iu drejtua Knessetit, vlerësoi Ramën dhe “ndërgjegjen morale” të Shqipërisë, duke theksuar mbështetjen e palëkundur të vendit për Izraelin. Gjatë një vizite të mëparshme në Izrael në vitin 2025, Rama e kishte përshkruar Hamasin si “nazistët e shekullit të ri”, duke thënë se “siç na ka mësuar historia, nuk ka kompromis me nazistët”.
