Administrata Trump po e shqyrton në heshtje Kryetarin e Parlamentit iranian Mohammad Bagher Ghalibaf si një bashkëbisedues të mundshëm – madje edhe një udhëheqës të mundshëm në të ardhmen – në kërkim të një zgjidhjeje diplomatike për luftën me Iranin , raporton Politico .
Sipas zyrtarëve amerikanë, Uashingtoni po përpiqet të identifikojë një person që mund të negociojë një marrëveshje, ndërsa Trump duket se po e zhvendos fokusin nga presioni ushtarak në një zgjidhje të mundshme politike.
Ghalibaf, 64 vjeç, i cili ka kërcënuar vazhdimisht Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj me hakmarrje, shihet nga disa në Shtëpinë e Bardhë si një negociator i mundshëm i besueshëm që mund të luajë një rol në fazën tjetër të luftës, sipas dy zyrtarëve të administratës që folën në kushte anonimiteti.
Por administrata nuk duket se është e gatshme të mbështesë ekskluzivisht një person, duke kërkuar të vlerësojë më shumë kandidatë potencialë për të parë se kush do të ishte i gatshëm të bënte një marrëveshje.
“Ai është një zgjedhje e fortë”, tha një zyrtar i administratës, duke shtuar se nuk janë marrë vendime përfundimtare. “Ai është një nga kandidatët kryesorë… por ne duhet ta testojmë atë dhe nuk mund ta nxitojmë.”
Interesi i administratës Trump për të gjetur një ndërmjetës sugjeron një përpjekje për të gjetur një rrugëdalje nga një krizë që ka tronditur tregjet globale, ka rritur çmimet e naftës dhe ka ngritur shqetësime në lidhje me inflacionin.
Gjithashtu ngre pyetje se kush mund të marrë përsipër udhëheqjen e Iranit pasi anëtarët kryesorë të udhëheqjes iraniane u goditën nga sulmet ajrore të SHBA-së dhe Izraelit.
Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Caroline Levitt, theksoi se këto ishin diskutime të ndjeshme diplomatike, duke vënë në dukje se “Shtetet e Bashkuara nuk negociojnë përmes medias”.
Donald Trump të hënën la të kuptohej se po kontaktonte figura “shumë të fuqishme” në Iran, duke njoftuar një pauzë pesë-ditore në “çdo sulm ushtarak ndaj termocentraleve dhe infrastrukturës energjetike iraniane”, ndërsa negociatat diplomatike midis Teheranit dhe Uashingtonit vazhdojnë.
Sipas një zyrtari të administratës, nafta është një element kyç në llogaritjet amerikane. Trump thuhet se nuk dëshiron një sulm në ishullin Kharg, qendra më e rëndësishme e naftës e Iranit, duke vlerësuar se një udhëheqje e ardhshme mund të arrijë një marrëveshje të ngjashme me atë të arritur në Venezuelë.
Sipas të njëjtit zyrtar, qëllimi është të formohet një kornizë për bashkëpunim të ngjashme me rastin e Delcy Rodriguez, nënkryetares së Venezuelës, pas arrestimit të Nicolas Maduro.
“Çështja është të kemi një person ekuivalent me Delcy Rodriguez në Venezuelë, të cilit do t’i themi: do t’ju mbajmë në pushtet, nuk do t’ju largojmë, do të bashkëpunoni me ne dhe do të na jepni një marrëveshje të mirë për naftën”, vuri në dukje ai.
Por disa aleatë të Shtëpisë së Bardhë e shohin si të parakohshme ose edhe naive të besohet se Shtetet e Bashkuara mund të ndikojnë drejtpërdrejt në zgjedhjen e udhëheqësit të ardhshëm të Iranit, siç ndodhi në Venezuelë.
Një person pranë ekipit të sigurisë kombëtare të presidentit tha se Teherani ka treguar se mund t’i rezistojë presionit dhe të vazhdojë të krijojë probleme për Shtetet e Bashkuara.
“Duket si një deklaratë politike, sikur po përpiqet të krijojë një realitet përmes deklaratave”, tha ai.
Një zyrtar i Gjirit tha se Trump mund t’i paraqesë negociatat si më të avancuara nga sa janë në të vërtetë, me qëllim që të blejë kohë dhe të stabilizojë tregjet.
“Ai po përpiqet të blejë kohë dhe të stabilizojë tregjet. Pjesa e vështirë është të dish nëse ai po kërkon vërtet një rrugëdalje apo nëse po bën kërkesa që Irani do t’i refuzojë”, tha ai.
Analisti i Grupit Ndërkombëtar të Krizave, Ali Vaez, vuri në dukje se Ghalibaf është një shembull tipik i një ekzekutivi të sistemit të pushtetit iranian.
“Ai është ambicioz dhe pragmatik, por mbetet thellësisht i përkushtuar për të ruajtur rendin islamik në Iran”, tha ai, duke vlerësuar se vështirë se do të bënte lëshime të rëndësishme ndaj Uashingtonit.
Sipas analizës, edhe nëse ai vetë do të përpiqej të lëvizte drejt kompromisit, sistemi ushtarak dhe sistemi më i gjerë i sigurisë i Iranit ka të ngjarë të kufizonte fushëveprimin e tij, pasi klima në Teheran karakterizohet nga mosbesim i fortë ndaj Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit.
Ndërkohë, administrata Trump nuk duket se po e shqyrton seriozisht mundësinë e emërimit të politikanit në mërgim Reza Pahlavi, pasi ai konsiderohet se nuk ka legjitimitet të mjaftueshëm brenda Iranit.
“Gjëja e fundit që dëshironi është të emëroni dikë që është rritur jashtë vendit. Kjo do të çonte në kaos”, tha një zyrtar, duke shtuar se Pahlavi “nuk është në tryezë”.
Në vend të kësaj, vëmendja po kthehet te individët që tashmë mbajnë pozicione pushteti në sistemin iranian, duke kërkuar raste të ngjashme me lëvizjen politike Chaviste në Venezuelë.
Ghalibaf mohoi të hënën se ka ndonjë negociatë me Shtetet e Bashkuara, por zyrtarët e administratës besojnë se këto deklarata janë pjesë e manipulimit të brendshëm politik.
“Jemi në fazën e testimit për të parë se kush mund të emërohet dhe kush kërkon të emërohet”, tha një zyrtar i administratës. “Dhe ndërsa dalin kandidatë, ne do t’i vlerësojmë shpejt ata dhe, nëse janë radikalë, do t’i largojmë.”
Një zyrtar i lartë i Shtëpisë së Bardhë vuri në dukje se Trump është i interesuar të promovojë një marrëveshje paqeje brenda javës, duke kërkuar përparim në çështjen e Ngushticës së Hormuzit dhe arritjen e një armëpushimi.
“Presidenti, si çdo qenie njerëzore, do të preferonte paqen ndaj luftës”, tha ai.
