Telefonata e ashpër mes presidentit amerikan dhe kryeministrit izraelit për të ndalur avancimin në Liban. Përplasja mes presidentit të SHBA-së dhe kryeministrit të Izraelit, si dhe pasojat e saj për Libanin dhe Iranin.
Nga Gianluca Mercuri, Corriere della Sera
Telefonata e nxehtë
Le të nisim nga kjo për të kuptuar çfarë po ndodh në Lindjen e Mesme. Dje në mëngjes Irani njoftoi se po tërhiqej nga negociatat me Shtetet e Bashkuara, pasi Izraeli po zgjeronte në mënyrë të konsiderueshme ofensivën në Liban.
Në atë moment shpërtheu zemërimi i Donald Trump ndaj mikut të tij Bibi Netanyahu. Përplasjen e zbuloi Barak Ravid, gazetari izraelit që punon për median amerikane Axios dhe që gjatë muajve të fundit është bërë një nga reporterët më të informuar mbi konfliktet në Lindjen e Mesme.
Ai citon dy zyrtarë amerikanë dhe një burim të tretë, sipas të cilëve Trump e ka akuzuar Netanyahun për mosmirënjohje dhe për faktin se e ka çuar Izraelin drejt izolimit ndërkombëtar.
“Po të mos isha unë, do ishe në burg”
Sipas raportimit, Trump i është drejtuar Netanyahut me këto fjalë:
“Je krejtësisht jashtë kontrollit. Po të mos isha unë, do ishe në burg. Po të shpëtoj. Tani të gjithë të urrejnë. Të gjithë e urrejnë Izraelin për shkak të kësaj historie.”
Një tjetër burim shton se Trump ishte “jashtëzakonisht i zemëruar” dhe në një moment i ka bërtitur Netanyahut: “Po çfarë ka**in po bën?”
Pse është i zemëruar Trump?
Sepse, edhe pse është dakord me sulmet e Izraelit kundër Hezbollahut, ai po sheh se mënyra si po zhvillohet konflikti po i dëmton planet e tij diplomatike, veçanërisht negociatat me Iranin.
Sulmet në Bejrut, zgjerimi i operacioneve ushtarake në jug të Libanit dhe viktimat civile janë konsideruar nga Trump si veprime të tepruara.
Pallate të shkatërruara për një objektiv të vetëm
Sipas një prej burimeve të Axios, Trump ishte i shqetësuar nga numri i madh i civilëve të vrarë në Liban dhe kundërshtonte vendimin e Izraelit për të shembur ndërtesa të tëra vetëm për të eliminuar një komandant të Hezbollahut.
Postimi i Trump: “Tani gjithçka është në rregull”
Në rrjetin e tij social Truth Social, Trump nuk e përshkroi bisedën me Netanyahun në këto terma.
Ai e quajti atë “një telefonatë shumë produktive” dhe deklaroi se:
“Nuk do të ketë trupa që do të futen në Bejrut dhe ato që po shkonin atje janë kthyer mbrapsht.”
Trump shtoi se kishte zhvilluar edhe “një telefonatë shumë të mirë me Hezbollahun” dhe se organizata shiite kishte pranuar të ndërpriste të gjitha veprimet ushtarake.
Ai deklaroi gjithashtu se negociatat me Iranin po vazhdojnë me ritëm të shpejtë.
Negociatat SHBA-Iran rikthehen në rrugën e duhur
Sipas CNN, që citon burime rajonale, Trump ka arritur t’i rikthejë iranianët në tryezën e negociatave pas tërheqjes së tyre të paralajmëruar më herët.
Agjencia iraniane Tasnim kishte njoftuar se: “Duke marrë parasysh krimet e vazhdueshme të regjimit sionist në Liban dhe faktin se situata në Liban ishte një nga kushtet paraprake për armëpushimin, delegacioni iranian pezullon bisedimet.”
Në të njëjtën kohë u raportua se Irani dhe aleatët e tij kishin vendosur të bllokonin ngushticën e Hormuzit dhe të aktivizonin fronte të tjera, veçanërisht ngushticën Bab al-Mandab, një rrugë strategjike detare pranë Jemenit.
Këto zhvillime shkaktuan menjëherë rënie në tregjet financiare ndërkombëtare.
Po Izraeli a ka pranuar vërtet?
Zyrtarisht, Netanyahu ka deklaruar se nuk ka ndryshuar qëndrim dhe se Izraeli do të vazhdojë të godasë Hezbollahun nëse organizata sulmon veriun e Izraelit.
Megjithatë, sipas Axios, kryeministri izraelit ka dalë i dobësuar nga telefonata me Trump.
Sipas burimeve, në fund ai i ka thënë presidentit amerikan:
“Në rregull, në rregull, vetëm sigurohu që gjithçka të zgjidhet.”
Franca thërret OKB-në
Presidenti francez Emmanuel Macron ndërhyri pas pushtimit nga Izraeli të kalasë mesjetare Beaufort në Liban.
Më pas ai bisedoi me Trump dhe përmes rrjetit X përshëndeti ndërhyrjen e tij:
“Diskutuam situatën në Lindjen e Mesme dhe vlerësova angazhimin e Presidentit Trump për të arritur një marrëveshje. Jemi gati të bëjmë pjesën tonë.”
Pse plasi në të vërtetë zemërimi i Trump?
Sipas analizës, përplasja mes Trump dhe Netanyahut vjen nga interesa të ndryshme strategjike.
Trump ka nevojë për një Lindje të Mesme më të qetë dhe më të stabilizuar për të zhvilluar marrëdhënie ekonomike me vendet arabe.
Netanyahu, sipas kritikëve të tij, ka nevojë për një gjendje të vazhdueshme tensioni dhe lufte për të ruajtur pozicionin e tij politik dhe për të shmangur problemet gjyqësore që e presin pas largimit nga pushteti.
Dy liderët janë përplasur më parë edhe për çështjen e armëpushimit në Gaza.
Për më tepër, Trump thuhet se është i pakënaqur sepse Netanyahu e kishte bindur në shkurt se regjimi iranian ishte pranë rënies dhe se një ofensivë do të sillte rezultate të shpejta. Sipas këtij interpretimi, konflikti është zgjatur dhe ka krijuar pasoja që Trump nuk i kishte parashikuar.
A është e mundur një marrëveshje?
Sipas analistëve të cituar në artikull, përgjigjja është po.
Hezbollahu po humbet mbështetje edhe brenda Libanit, ndërsa një pjesë e popullsisë po vë në dyshim çmimin që po paguan vendi për aleancën me Iranin.
Sipas raportimeve, para përshkallëzimit të fundit kishte sinjale se një marrëveshje mes Libanit dhe Izraelit ishte afër, por zhvillimet e fundit e kanë komplikuar situatën.
Megjithatë, shumë analistë besojnë se një zgjidhje diplomatike mbetet ende e mundur dhe mund të jetë më efektive dhe më pak e kushtueshme sesa vazhdimi i konfliktit.
