Nënshkruesit paralajmërojnë se kërkesat e përgjithshme për heqjen dhe zëvendësimin e pajisjeve mund t’i kushtojnë sektorit deri në 40 miliardë euro dhe të kufizojnë kapitalin e disponueshëm për investime në fibër, 5G dhe 6G.

Bruksel, 15 shtator 2026 – Shtatëmbëdhjetë drejtues ekzekutivë të kompanive kryesore europiane të telekomunikacionit u kanë bërë thirrje institucioneve të Bashkimit Europian që reformat në kuadër të Digital Networks Act (DNA) dhe Cybersecurity Act (CSA) të ndjekin një drejtim koherent, në mënyrë që Europa të ruajë kapacitetin për të investuar në infrastrukturën e saj digjitale dhe të forcojë sovranitetin teknologjik.

Në deklaratën e përbashkët, drejtuesit theksojnë se DNA synon të forcojë kapacitetin investues të sektorit, ndërsa kërkesat e përgjithshme për heqjen e pajisjeve të parashikuara nga CSA mund të sjellin deri në 40 miliardë euro kosto zëvendësimi, sipas shifrave të cituara në deklaratë. Ata paralajmërojnë gjithashtu për ndërprerje operacionale dhe pasoja negative për klientët, duke kërkuar një qasje proporcionale dhe të bazuar në risk, e cila merr në konsideratë edhe masa alternative për zbutjen e rrezikut.

Deklarata vjen në një moment kur Europa synon të forcojë infrastrukturën e lidhshmërisë që mbështet ambiciet e saj më të gjera teknologjike. Sipas të dhënave të cituara nga nënshkruesit, ekosistemi i lidhshmërisë kontribuon tashmë rreth 5% të PBB-së europiane, ndërsa operatorët e telekomunikacionit investojnë rreth 64 miliardë euro në vit. Megjithatë, Europa ka ende nevojë për rreth 475 miliardë euro investime shtesë vetëm për të arritur rrjete mobile të standardit më të lartë.

Sipas drejtuesve, lidhshmëria gigabit për të gjithë, 5G standalone për industrinë, investimet strategjike në kabllo nënujore dhe satelitë, si dhe zhvillimi i rrjeteve të ardhshme 6G, janë elementë kyç për konkurrueshmërinë teknologjike të Europës.

Deklarata vlerëson disa hapa të ndërmarrë nga Komisioni Europian, përfshirë Cloud and AI Development Act dhe rregullimin e fundit për spektrin satelitor mobil. Nënshkruesit kërkojnë që e njëjta qasje të reflektohet edhe në zbatimin e rregullave të konkurrencës dhe bashkimeve, duke lejuar konsolidimin brenda tregjeve dhe ndërkufitar kur ai mbështet investimet dhe inovacionin në shkallë më të gjerë.

Katër prioritetet e propozuara për Digital Networks Act

• Më shumë kapital për rrjetet. Drejtuesit mbështesin licencat e spektrit me afat të pacaktuar si parim, me afat minimal 40-vjeçar në raste përjashtimore, duke argumentuar se më pak ankande të shpeshta do të lirësonin kapital për 5G, fibër dhe 6G. Sektori europian i telekomunikacionit ka shpenzuar rreth 110 miliardë euro për licenca spektri gjatë 12 viteve të fundit.

• Kalimi në fibër i udhëhequr nga kërkesa. Sipas deklaratës, tranzicioni duhet të mbështetet te kushtet më të mira të zhvillimit, zgjedhja e konsumatorit dhe kërkesa e tregut, jo te mbyllja e detyruar e rrjeteve funksionale. Operatorët europianë investojnë mbi 30 miliardë euro në vit në infrastrukturën fibre-to-the-home (FTTH).

• Rregullim më modern për rrjetet inovative. Duke iu referuar Raportit Draghi, nënshkruesit argumentojnë se rregullimi ex-ante nuk duhet të zgjerohet automatikisht nga rrjetet e vjetra të bakrit te tregjet gjithnjë e më konkurruese të fibrës. Ata kërkojnë gjithashtu qartësi ligjore për inovacionin në 5G dhe 6G, përfshirë network slicing dhe shërbime të reja industriale.

• Thjeshtim i rregullimit. Drejtuesit kërkojnë më pak burokraci, më shumë harmonizim dhe më shumë hapësirë për investime dhe inovacion.

Telekomunikacioni si pjesë e strategjisë teknologjike të Europës

Përtej lidhshmërisë, nënshkruesit e pozicionojnë sektorin e telekomunikacionit si kontribues në inteligjencën artificiale, cloud-in sovran, teknologjitë e mbrojtjes dhe qëndrueshmërinë e infrastrukturës. Ata përmendin zhvillimin e platformave të hapura dhe sovrane të AI-së, zgjerimin e kapaciteteve cloud dhe data center, si dhe shërbime të sigurta të komunikimit dhe sigurisë kibernetike.

Mesazhi qendror i deklaratës është se reformat në proces duhet t’i mundësojnë sektorit të investojë më shumë, jo të zhvendosin kapitalin nga rrjetet që mbështesin ambiciet më të gjera teknologjike të Europës. Drejtuesit shprehen të gatshëm të mbështesin inovacionin, të forcojnë bazën industriale europiane dhe të zgjerojnë kapacitetet teknologjike sovrane të kontinentit.

Nënshkruesit

Deklarata është nënshkruar nga drejtuesit e MEO, BH Telecom, Telenor Group, Telekom Slovenije, Orange Group, Swisscom Group, Cyta, KPN, Telefónica, Liberty Global, TIM, United Group, Proximus Group, A1 Telekom Austria Group, Deutsche Telekom, CETIN dhe Elisa Corporation.

Burimi: Connect Europe, “Correcting the course to support European Tech Leadership”, 15 shtator 2026.