nga Prof.Dr.Pal Nikolli
Universiteti është hapësira ku mendimi duhet të ndihet i lirë, jo i kërcënuar. Është vendi ku dija ndërtohet përmes dialogut, jo përmes frikës; ku autoriteti buron nga kompetenca dhe integriteti, jo nga arroganca. Kur në auditor depërton një klimë tensioni, poshtërimi apo padrejtësie, atëherë nuk dëmtohet vetëm studenti, cenohet vetë ideja e universitetit.
Arroganca është më e rrezikshme se padituria. Injoranca mund të korrigjohet me studim; arroganca mbyll çdo mundësi për korrigjim. Një pedagog që përdor ton kërcënues, ironinë përçmuese apo notën si mjet presioni, nuk ndërton autoritet, ai ndërton frikë. Dhe frika është armiku më i madh i të menduarit kritik. Në një ambient ku studenti druhet të flasë, të gabojë apo të kundërshtojë, procesi i të nxënit zbehet në formalitet.
Roli i pedagogut nuk është thjesht transmetimi i informacionit. Ai është arkitekt i mendjes së re. Planifikimi i kujdesshëm i mësimit, qartësia e shpjegimit, nxitja e analizës dhe kreativitetit janë thelbi i profesionit. Një auditor i gjallë, ku idetë përplasen me argumente dhe jo me etiketime, është prova e vërtetë e një mësimdhënieje të suksesshme.
Po aq i rëndësishëm është menaxhimi i drejtë i klasës. Rregullat e qarta dhe të njëjta për të gjithë krijojnë siguri. Por kur rregullat përdoren selektivisht, kur nota lëviz nga skaji në skaj pa kriter të dukshëm, nga zero arbitrare në kalime të pamerituara, atëherë drejtësia zëvendësohet nga kapriçoja. Vlerësimi nuk është pronë personale e pedagogut; ai është akt profesional që kërkon objektivitet, transparencë dhe koherencë. Një sistem ku studenti i përkushtuar nuk merr vlerësimin e merituar, ndërsa mediokriteti tolerohet apo favorizohet, prodhon zhgënjim dhe cinizëm.
Pedagogu është edhe model etik. Sjellja e tij formon kulturën e auditorit më shumë se çdo fjalë e thënë. Respekti për mendimin ndryshe, barazia në trajtim, ndjeshmëria ndaj vështirësive individuale, këto nuk janë zbukurime morale, por detyrime profesionale. Universiteti është komunitet njerëzor përpara se të jetë institucion formal. Nëse aty mungon dinjiteti, mungon themeli.
Komunikimi i hapur është zemra e procesit akademik. Gabimi duhet trajtuar si hap drejt përmirësimit, jo si arsye për poshtërim. Një fjali inkurajuese mund të ndezë një karrierë; një koment përçmues mund ta shuajë atë. Pedagogu që dëgjon, që shpjegon me qetësi, që kritikon me argument dhe jo me etiketë, kultivon qytetari akademike.
Autoriteti i balancuar është virtyt i rrallë. Ai kërkon njëkohësisht vendosmëri dhe humanizëm. Disiplina pa respekt kthehet në shtypje; toleranca pa standarde kthehet në kaos. Mes këtyre dy skajeve qëndron figura e pedagogut të vërtetë: i drejtë në kërkesa, i qartë në kritere, i qëndrueshëm në vlerësim, i afërt në komunikim.
Universiteti nuk është arenë ego-sh, por laborator i mendimit. Kur pedagogët e kuptojnë se misioni i tyre është të rrisin kapacitetin e të tjerëve dhe jo të demonstrojnë pushtetin e tyre, atëherë auditorët shndërrohen në hapësira krijuese. Aty lind besimi, aty rritet autonomia intelektuale, aty formohet qytetari i ardhshëm.
Në fund, matësi i vërtetë i një pedagogu nuk është frika që ai ngjall, por respekti që fiton. Jo heshtja e imponuar e studentëve, por zëri i tyre i sigurt. Jo nota si mjet kontrolli, por nota si pasqyrë e drejtë e përpjekjes dhe dijes. Sepse arsimi i lartë nuk është thjesht proces akademik; është akt moral. Dhe morali i tij fillon në auditor, me sjelljen e atij që qëndron përpara klasës.
